Aidatlar ödenmiyor BM mali alarm veriyor
Aidatlar ödenmiyor BM mali alarm veriyor
Birleşmiş Milletler, ödenmeyen aidatlar nedeniyle mali çöküş uyarısı yaptı. BM yönetimi, temmuz ayına kadar nakdin tükenebileceğini açıkladı.
Birleşmiş Milletler, üye ülkelerin zorunlu yıllık aidatlarını ödememesi nedeniyle ciddi bir mali darboğaza girdi. Kurum yönetimi, mevcut nakit akışının bu şekilde devam etmesi halinde temmuz ayına kadar kasanın tamamen boşalabileceğini, bunun da BM’nin temel faaliyetlerini durma noktasına getirebileceğini bildirdi.
BM yetkilileri, mali kaynakların tükenmesi durumunda ağustos ayına kadar New York’taki simgesel genel merkezin kapatılmasının dahi gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Bu senaryo, Güvenlik Konseyi toplantıları başta olmak üzere örgütün karar alma mekanizmalarının fiilen işlemez hale gelmesi anlamına geliyor.
BM yönetiminin değerlendirmelerine göre, eylül ayında dünya liderlerinin katılımıyla yapılması planlanan yıllık Genel Kurul toplantısı iptal edilebilir. Ayrıca savaşlar, çatışmalar ve doğal afetlere müdahale eden insani yardım birimlerinin faaliyetlerinin askıya alınması ihtimali bulunuyor. Bu durum, küresel ölçekte milyonlarca insanı etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.
BM Genel Sekreteri António Guterres, üye ülkelere gönderdiği uyarı mesajında mevcut durumun önceki mali sıkıntılardan çok daha ağır olduğunu vurguladı. Guterres, krizin programların uygulanmasını doğrudan tehdit ettiğini ve mali çöküş riskinin her geçen gün arttığını belirtti.
BM Genel Kurulu, 2026 yılı için örgütün barış ve güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve insan hakları faaliyetlerini kapsayan 3,45 milyar dolarlık bütçeyi daha önce onayladı. Ancak bütçenin kâğıt üzerinde kalmasının temel nedeni, bu ödeneğin karşılığı olan aidatların önemli bir bölümünün kasaya girmemesi.
BM yetkililerinin verdiği bilgilere göre, örgüte olan toplam borcun yaklaşık yüzde 95’i Amerika Birleşik Devletlerikaynaklı. Bu tutar, ABD’nin önceki yıl ve içinde bulunulan yıl için henüz ödemediği aidatların birleşiminden oluşuyor. ABD’yi, aidatlarını ödemediği için oy hakkını kaybeden Venezuela izlerken, Meksika’nın borcunu gecikmeli de olsa kaparması bekleniyor.
BM’de yıllık aidatlar zorunlu tutuluyor ve ülkelerin ekonomik büyüklüklerine göre belirleniyor. Kurallara göre, aidat borcu belirli bir seviyeyi aşan ülkeler Genel Kurul’daki oy haklarını kaybedebiliyor. Mevcut tablo, bu yaptırım mekanizmasının önümüzdeki dönemde daha fazla ülkeyi etkileyebileceğine işaret ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, göreve geldiği dönemde kötü yönetim ve israf gerekçesiyle birçok uluslararası yapıdan çekilme kararı almış, bazı BM kuruluşlarına yönelik finansmanı da azaltmıştı. Bu adımların, BM’nin bugün karşı karşıya olduğu mali krizi derinleştiren unsurlardan biri olduğu değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre BM’de yaşanan bu mali kriz yalnızca kurumsal bir sorun değil, aynı zamanda küresel yönetişim sistemine yönelik ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Aidatların ödenmemesi halinde, uluslararası barışın korunması ve insani krizlere müdahale kapasitesinin zayıflaması kaçınılmaz görülüyor.