ABD ve Çin liderleri Pekin’de stratejik istikrar mesajı verdi
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Pekin’de yaptığı görüşme, iki ülke ilişkileri açısından önemli başlıkların ele alındığı diplomatik temaslardan biri oldu.
İki gün süren zirvede Tayvan, ticaret, İran, Hürmüz Boğazı, Boeing uçak siparişi ve yapay zeka güvenliği konuları gündeme geldi. Görüşmelerde iki lider, ABD-Çin ilişkilerinde istikrarın korunmasına yönelik mesajlar verdi.
Trump, Pekin’den ayrıldıktan sonra Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, Xi ile Tayvan konusunu ayrıntılı şekilde ele aldıklarını belirtti. Trump, ABD’nin Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah paketi konusunda karar sürecinin devam ettiğini söyledi.
ABD yönetiminin Tayvan’a yaklaşık 14 milyar dolarlık yeni silah paketi üzerinde değerlendirme yaptığı bildirildi. Trump, bu konuda nihai kararın ilerleyen süreçte verileceğini ifade etti.
Trump, Tayvan’a yönelik silah satışının Xi tarafından gündeme getirildiğini aktardı. ABD Başkanı, konunun iki lider arasında detaylı biçimde değerlendirildiğini söyledi.
Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve adaya yapılan Amerikan silah satışlarına karşı çıkıyor. Tayvan ise savunma kapasitesini artırmak için ABD’den alacağı askeri desteği önemli görüyor.
Trump’ın Tayvan’a silah satışı konusunu Xi ile görüşmesi, Washington’ın Tayvan politikası açısından yakından takip edildi.
ABD, Tayvan ile resmi diplomatik ilişki kurmamasına rağmen, adanın savunma kapasitesini destekleyen bir politika izliyor. Bu çerçevede Tayvan’a yapılan silah satışları, Washington ile Pekin arasındaki en hassas konulardan biri olmayı sürdürüyor.
Trump, Tayvan’ın savunulup savunulmayacağına ilişkin soruya doğrudan yanıt vermedi. ABD’nin uzun süredir izlediği stratejik belirsizlik çizgisini koruyan Trump, bu konuda kararın koşullara göre değerlendirileceği mesajını verdi.
Xi Jinping, zirveyi iki ülke ilişkileri açısından önemli ve sembolik bir temas olarak nitelendirdi. Çin lideri, Washington ile Pekin arasında yapıcı stratejik istikrara dayalı yeni bir ilişki zemini oluştuğunu söyledi.
Xi, kamuoyuna açık açıklamalarında ayrıntılı başlıklara girmeden, iki ülke arasında istikrarlı temasların önemine vurgu yaptı.
Pekin yönetimi, Tayvan konusundaki tutumunu korurken, ABD ile ilişkilerde diyalog kanallarının açık tutulmasına önem verdiğini gösterdi.
Trump, görüşmeler sırasında Xi ile ilişkisine dair olumlu mesajlar verdi. ABD Başkanı, Çin lideriyle birçok konuda görüş alışverişinde bulunduklarını söyledi.
Trump, iki ülke arasında farklı alanlarda temasların sürdüğünü belirterek, Washington ve Pekin’in küresel meselelerde iletişim halinde olmasının önemine işaret etti.
Perşembe akşamı düzenlenen devlet yemeğinde Trump, Xi’yi eylül ayında Beyaz Saray’a davet etti. Çin devlet medyasına göre Xi bu daveti kabul etti ve sonbaharda ABD’ye gitmeyi planlıyor.
Trump, Xi’nin Boeing’den 200 uçak siparişi vermeyi kabul ettiğini açıkladı. ABD Başkanı, ilk siparişin ardından ilerleyen süreçte daha geniş kapsamlı bir alımın gündeme gelebileceğini söyledi.
Boeing ya da Çin tarafı, söz konusu açıklamaya ilişkin resmi doğrulama yapmadı. Bu nedenle olası uçak alımıyla ilgili ayrıntıların ilerleyen dönemde netleşmesi bekleniyor.
Trump’ın açıklamasına göre uçak siparişi, motor üretimi nedeniyle General Electric açısından da ekonomik önem taşıyabilir.
Zirvede İran ve Hürmüz Boğazı başlıkları da ele alındı. Trump, Xi ile Orta Doğu’daki gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunduklarını ifade etti.
ABD Başkanı, İran’ın nükleer silah edinmemesi ve Hürmüz Boğazı’nın açık kalması gerektiği yönündeki değerlendirmesini dile getirdi.
Hürmüz Boğazı, küresel enerji akışı açısından kritik konumda bulunuyor. Bu nedenle bölgedeki gelişmeler, hem Washington hem de Pekin tarafından yakından izleniyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington ve Pekin’in yapay zeka güvenliği konusunda görüşmeler yapacağını açıkladı.
Gündemde, güçlü yapay zeka modellerinin devlet dışı aktörlerin eline geçmesini önlemeye yönelik bir protokol oluşturulması bulunuyor.
Bu başlık, ABD ve Çin arasındaki teknoloji gündeminin yalnızca ticaret ve yarı iletkenlerle sınırlı olmadığını gösterdi. Yapay zeka güvenliği, iki ülkenin üzerinde temas kurduğu yeni alanlardan biri olarak öne çıktı.
Tayvan Dışişleri Bakanı Lin Chia-lung, zirvenin ardından Tayvan’ın ABD ile ilişkilerini geliştirmeyi sürdüreceğini açıkladı.
Lin, Tayvan’ın bölgesel istikrara katkı sunan bir aktör olduğunu belirterek, güvenlik ve diplomasi alanlarında Washington ile temasların devam edeceğini söyledi.
Zirve sonrası Tayvan dosyası, ABD-Çin ilişkilerinin en yakından izlenen başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Trump’ın 14 milyar dolarlık silah paketi hakkındaki kararı, Washington, Pekin ve Taipei hattında dikkatle takip edilecek.