ABD’den üç Türk şirketine İran yaptırımı
ABD, İran’ın havacılık sektörüne yönelik yeni yaptırım paketine Türkiye merkezli MES Kargo Taşımacılık, S Sistem Lojistik ve Sky Phoenix Hava Yolları Taşımacılığı şirketlerini dahil etti. Üç şirket, daha önce yaptırım uygulanan İranlı Mahan Air’e destek sağladıkları iddiasıyla listeye alındı.
Paket, 27 İran hava yolu şirketinin de aralarında bulunduğu toplam 36 kişi ve kuruluşu kapsıyor. Washington, kararla İran’ın uçak, yedek parça ve hassas teknoloji temininde kullandığını belirttiği uluslararası ağları sınırlandırmayı hedefliyor.
Üç şirkete farklı suçlamalar
Yaptırım gerekçesinde Sky Phoenix’in, Mahan Air’e en az üç Boeing 777 tipi uçağın transferinde aracılık yaptığı ileri sürüldü. Uçakların 2026 yazında Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman üzerinden İran’a ulaştırıldığı, süreçte Birleşik Arap Emirlikleri merkezli ECT Aviation Support şirketinin de rol aldığı iddia edildi.
S Sistem Lojistik’in ise Mahan Air adına İran’a gönderilen insansız hava aracı bileşenleri ve endüstriyel ekipman içeren sevkiyatları koordine ettiği öne sürüldü.
MES Kargo’nun yaptırım listesine alınmasına gerekçe olarak Mahan Air’in genel satış acentesi olarak faaliyet göstermesi ve hava yolu adına sevkiyat organizasyonu yapması gösterildi.
Havacılık sektöründe yaptırımlar genişletildi
Yeni listeye eklenen 27 İran hava yolu şirketi, ülkenin havacılık sektöründe faaliyet göstermeleri gerekçesiyle yaptırım kapsamına alındı. Mahan Air ise İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü’ne destek sağladığı suçlamasıyla 2011’den bu yana ABD yaptırımlarına tabi bulunuyor.
Türkiye’nin yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya, Kazakistan ve İngiltere merkezli şirketler de son pakette yer aldı. İranlı hava yollarına uçak transferi, kargo taşımacılığı ve satış acenteliği hizmeti sağlayan yabancı kişi ve kuruluşlara yaptırım uyarısı yapıldı.
Kararla eş zamanlı olarak İran bağlantılı üç havacılık izni de askıya alındı. Bunlar arasında yabancı hava yollarının ABD menşeli belirli uçaklarla İran’a sefer düzenlemesine ilişkin izinler bulunuyor. Havacılık güvenliğiyle ilgili başvuruların ayrı ayrı değerlendirileceği bildirildi.
Mal varlığı blokajı ve geçiş süresi
Listeye alınanların ABD’de bulunan veya ABD’li kişilerin elinde ya da kontrolünde olan mal varlıkları bloke ediliyor. Yaptırım uygulananların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına ya da birlikte en az yüzde 50’sine sahip olduğu şirketler de blokaj kapsamına giriyor.
İzin ve istisnalar dışında, ABD’li kişilerin veya ABD üzerinden yürütülen işlemlerin bloke edilmiş mal varlıklarıyla bağlantılı olması yasaklanıyor. Belirli işlemleri gerçekleştiren yabancı finans kuruluşları da ikincil yaptırımlarla karşılaşabiliyor.
MES Kargo ve S Sistem’in dahil olduğu belirli işlemlerin sonlandırılması için geçici izin tanındı. İzin, 23 Eylül 2026’da ABD doğu saatiyle 00.01’e kadar geçerli olacak. Yaptırım uygulanan taraflara yapılacak ödemelerin ABD’deki bloke edilmiş, faiz getiren hesaplara aktarılması gerekiyor. Sky Phoenix bu geçici izinde adı sayılan şirketler arasında bulunmuyor.